Vergi davası, tarafların yazılı olarak görüş alışverişinde bulunduğu bir süreçtir. Bu yazışmanın tamamlanmasına ve dosyanın karar verilebilecek hâle gelmesine “tekemmül” denir. Tekemmül aşamasındaki süreleri ve kuralları bilmek, iddiaların eksiksiz ortaya konması için önemlidir.
Dilekçe teatisi
İYUK m.16 dilekçe alışverişini şöyle düzenler:
- Dava dilekçesi ve ekleri davalı idareye tebliğ edilir; idare savunmasını verir.
- Savunma davacıya tebliğ edilir; davacı ikinci dilekçesini (savunmaya cevap) verebilir.
- Davacının ikinci dilekçesi davalıya tebliğ edilir; idare ikinci savunmasını verebilir.
- İkinci savunma davacıya tebliğ edilir; buna karşı davacı kural olarak cevap veremez.
Ancak kanun bir istisna öngörür: Davalının ikinci savunmasında davacının cevaplandırmasını gerektiren hususlar bulunduğu anlaşılırsa, davacıya cevap vermesi için süre verilir.
Süreler
“Taraflar, yapılacak tebliğlere karşı, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde cevap verebilirler. Bu süre, ancak haklı sebeplerin bulunması halinde, taraflardan birinin isteği üzerine görevli mahkeme kararı ile otuz günü geçmemek ve bir defaya mahsus olmak üzere uzatılabilir. Sürenin geçmesinden sonra yapılan uzatma talepleri kabul edilmez.” (İYUK m.16/3)
Ek süre talebinin otuz günlük süre içinde yapılması şarttır. Süre geçtikten sonra yapılan uzatma talebi kabul edilmez.
Süresinden sonra verilen dilekçeler
İYUK m.16/4’e göre taraflar, süre geçtikten sonra verecekleri savunmalara veya ikinci dilekçelere dayanarak hak iddia edemezler. Uygulamada süresinden sonra verilen dilekçeler dosyaya konulsa da bunlara dayanarak yeni bir hak iddia edilemez. Bu nedenle savunmaya cevap dilekçesinin süresinde verilmesi, özellikle idarenin savunmada ileri sürdüğü yeni gerekçeleri karşılamak bakımından önemlidir.
Dilekçelerle birlikte verilmeyen belgeler
İYUK m.21’e göre dilekçe ve savunmalarla birlikte verilmeyen belgeler, vaktinde ibraz edilmelerine imkân bulunmadığına mahkemece kanaat getirilirse kabul edilir ve diğer tarafa tebliğ edilir. Bu nedenle belgelerin mümkün olduğunca dava dilekçesiyle birlikte sunulması gerekir.
Re’sen araştırma ile ilişkisi
Tekemmül, mahkemenin araştırma yetkisini sona erdirmez. İYUK m.20’ye göre mahkeme her aşamada gerekli gördüğü belge ve bilgileri ara kararla isteyebilir. Ara kararın gereği yerine getirildikten sonra dosya yeniden incelenir.
Özel durum: birim değer davaları
VUK mükerrer m.49/c’ye göre arsa ve arazi birim değerlerine ilişkin davalarda, davalının on beş gün içinde vereceği tek savunma ile dosya tekemmül etmiş sayılır ve bu davalar tekemmülden itibaren en geç bir ay içinde karara bağlanır (emlak vergisi davası).
Savunmaya cevap dilekçesi nasıl yazılmalı?
- İdarenin savunmasında ileri sürdüğü her yeni iddiayı tek tek karşılayın.
- İdarenin işlemde yer almayan yeni bir gerekçe ileri sürüp sürmediğine dikkat edin; idari işlemin hukuka uygunluğu kural olarak işlemde gösterilen sebeplere göre denetlenir.
- Gerekiyorsa bilirkişi incelemesi, belge getirtilmesi veya duruşma talebinizi bu dilekçede yineleyin (duruşma, bilirkişi).
Yargılama sürecinin bütünü için yargılama süreci rehberi.
