İdari yargıda kararlar iki aşamalı bir kanun yolu denetimine tabidir: İlk derece mahkemesi kararlarına karşı bölge idare mahkemesinde istinaf, bölge idare mahkemesi kararlarına karşı belirli davalarda Danıştay’da temyiz. 2024’teki 7524 ve 2026’daki 7589 sayılı Kanunlar bu düzende önemli değişiklikler yaptı. Bu rehber güncel durumu özetliyor.
Güncellik notu
İYUK m.45 ve m.46, 16 Temmuz 2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiştir. Bu yazı 12 Ekim 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metne dayanır. Geçiş hükümlerinin somut dosyanıza etkisini ayrıca kontrol edin.
1. İstinaf
“İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir.” (İYUK m.45/1)
Aynı fıkranın ikinci cümlesine göre konusu kanunda belirtilen tutarı geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve iptal davaları hakkındaki kararlar kesindir ve istinafa götürülemez. Bu sınır her yıl yeniden değerleme oranında artırılır ve davanın açıldığı tarihteki sınır esas alınır (kesin kararlar ve parasal sınır, istinaf).
2. Bölge idare mahkemesinin verebileceği kararlar
- İstinaf başvurusunun reddi: Karar hukuka uygunsa; gerekçe değiştirilerek veya maddi yanlışlık düzeltilerek de ret kararı verilebilir (m.45/3).
- Kaldırma ve yeniden karar: Karar hukuka uygun değilse kaldırılır ve bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden karar verir (m.45/4).
- Kaldırma ve geri gönderme: Yalnızca m.45/5’te sayılan hâllerde dosya ilk derece mahkemesine geri gönderilir (kaldırıp geri gönderme hâlleri).
Ayrıntılar için bölge idare mahkemesinin kararları.
3. Temyiz
İYUK m.46/1’e göre bölge idare mahkemelerinin belirli davalar hakkındaki kararları Danıştay’da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir. Vergi uyuşmazlıkları bakımından en önemli bent, konusu kanunda belirtilen tutarı aşan vergi davalarıdır (m.46/1-b). Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları da temyize açıktır (Danıştay’a temyiz).
7589 sayılı Kanunla eklenen m.46/2’ye göre, birinci fıkra kapsamında olmayan davalarda bölge idare mahkemesinin ilk derece kararını kaldırması üzerine yeniden verdiği kararlar da otuz gün içinde temyiz edilebilir; ancak tek hâkimle görülen davalar ve kanunda sayılan diğer istisnalar bu imkânın dışındadır (kaldırma üzerine verilen kararların temyizi).
4. Danıştay’ın kararları
İYUK m.49’a göre Danıştay kararı onar, düzelterek onar veya görev ve yetki dışında işe bakılması, hukuka aykırı karar verilmesi ya da usul hatası sebepleriyle bozar (onama ve bozma sebepleri). Bozma kararına bölge idare mahkemesi uyabilir veya ısrar edebilir; ısrar kararının temyizi Vergi Dava Daireleri Kurulunca incelenir (bozmaya uyma ve ısrar).
5. Kanun yolu başvurusu kararın uygulanmasını durdurur mu?
İYUK m.52’ye göre istinaf veya temyiz yoluna başvurulması kararın yürütülmesini durdurmaz; ancak inceleme merci teminat karşılığında yürütmenin durdurulmasına karar verebilir. Bu konudaki kararlar kesindir; kararın bozulması ise yürütmeyi kendiliğinden durdurur.
6. Olağanüstü yollar
- Kanun yararına temyiz: Kesin kararlar ile kanun yoluna gidilmeden kesinleşmiş kararlar Danıştay Başsavcısı tarafından kanun yararına temyiz edilebilir; ancak bozma kararı kesinleşmiş kararın hukuki sonuçlarını kaldırmaz (kanun yararına temyiz).
- Yargılamanın yenilenmesi: m.53’te sayılan sınırlı sebeplerle (yargılamanın yenilenmesi).
- Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru: Olağan yollar tüketildikten sonra (bireysel başvuru rehberi).
Süre tablosu
| Başvuru | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| İstinaf | Tebliğden itibaren 30 gün | İYUK m.45/1 |
| Temyiz | Tebliğden itibaren 30 gün | İYUK m.46/1-2 |
| Temyize cevap ve cevapla katılma | Tebliğden itibaren 30 gün | İYUK m.48/3 |
| Eksik harç tamamlama | Verilen 7 gün | İYUK m.48/6 |
| Yargılamanın yenilenmesi | 60 gün (bazı sebeplerde 10 yıl veya 1 yıl) | İYUK m.53/3 |
| Bireysel başvuru | Yolların tüketilmesinden itibaren 30 gün | 6216 s.K. m.47/5 |
